را با تأكيد بر نقش عنصر ايرانىِ اين هويت و حقيقت به تصوير كشد . كتاب داراى نُه بخش اصلى و مطابق با سرفصل‌هاى مصوب درس تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى مىباشد . مؤلف در بخش اول به بازنمايى اصطلاحاتى چون تاريخ ، تمدن ، فرهنگ و تجدد ، تفاوتها ، شاخصه‌ها ، اركان و علل و عوامل پايايى يا انحطاط هر يك به‌طور عام پرداخته است و در بخش دوم تمدن اسلامى ، محدوده جغرافيايى و تاريخى ، نظريه‌ها ، مبانى ، نشانه‌ها و اركان ، كم و كيف تأثير فرهنگ و تمدن‌هاى پيشين در پيدايى تمدن اسلامى را بررسى كرده است . بخش سوم به نهضت شكوفايى علمى در تمدن اسلامى اختصاص يافته است . بخش چهارم به تاريخچه آموزش در اسلام و دوره‌هاى مختلف آن ، سير تحول آموزش و نهادهاى آموزشى در تمدن اسلامى پرداخته است و در بخش پنجم به مقوله هنر ، منشأ ، قلمرو و ويژگىهاى هنر اسلامى و دوره‌هاى تاريخى و تحولات و ابعاد هنر اسلامى مىپردازد . در بخش ششم به ارزيابى تأثير تمدن اسلامى بر تمدن غرب در حوزه‌هاى مختلف علم پرداخته است . بخش هفتم به علل ركود و ضعف تمدن اسلامى ، علل و عوامل درونى و بيرونى آن اختصاص يافته است و در بخش هشتم براى برون‌رفت از وضعيت نه چندان دلخواه جهان اسلام و لزوم شناخت جهان و موقعيت مسلمانان و لزوم نگاه به آينده و ايجاد حركت و روحيه بيدارى ، به ظرفيت‌هاى موجود در جهان اسلام پرداخته است . موقعيت جغرافيايى كشورهاى اسلامى ، مرزهاى فرهنگى مسلمانان ، منابع زيرزمينى ، نيروهاى انسانى و سرمايه‌هاى معنوى جهان اسلام ، بخشى از موضوعات اين بخش است ، و بخش نهم به‌منزله هشدار و پيش‌گيرى از آسيب‌هاى احتمالى ، به وضعيت معنوى دنياى مدرن ، مشكلات و انحطاط دامن‌گير آن پرداخته است . گروه تاريخ و تمدن اسلامى مركز برنامه‌ريزى و تدوين متون درسى از تلاش عالمانه ، مخلصانه و دلسوزانه خانم جان‌احمدى كه به حق زحمت طاقت‌فرسايى را متحمل شدند تا اين متن آماده شود قدردانى كرده ، آرزومند توفيقات روزافزون ايشان است و اميدوار است از نظرات و پيشنهادهاى صاحب‌نظران ، اساتيد و دانشجويان گرامى در بر طرف كردن كاستىهاى احتمالى كتاب بهره‌مند گردد . نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاهها مركز برنامه‌ريزى و تدوين متون درسى گروه تاريخ و تمدن اسلامى